In de media
LGBT+-senioren in verpleeghuizen: “sommigen duiken weer onder uit angst niet dezelfde zorg te ontvangen”
Toen Jacques in 2017 in het verzorgingstehuis kwam, was hij 73 jaar oud. Hij had 34 jaar lang zijn leven gedeeld met Paul. Maar nadat ze het verzorgingstehuis hadden verlaten, kozen de twee mannen ervoor om hun relatie geheim te houden. Tegenover de andere bewoners en het personeel stelden ze zich simpelweg voor als “schoonbroers”. Deze voorzorgsmaatregel werd ingegeven door hun angst voor veroordeling door anderen in het verzorgingstehuis.
Tijdens hun verblijf in het huis had ieder zijn eigen kamer en bleven ze elkaar dagelijks zien. ” Hij betekende alles voor me ,” vertrouwt Jacques me toe.
Toen Paul vier jaar geleden overleed, werd de kwetsbaarheid van hun relatie duidelijk. Jacques was niet getrouwd en had geen officiële wettelijke band, waardoor hij buitengesloten werd van alle beslissingen rondom de uitvaart van zijn partner. ” Omdat ze niet getrouwd waren en er geen officiële of wettelijke band bestond, regelde het Centrum voor Sociale Zaken en Welzijn (CPAS) direct al het papierwerk, de begrafenis en de ceremonie ,” legt Catherine Gouffau uit, counselor voor intiem, emotioneel en seksueel leven bij de vestiging Clos Bizet in Anderlecht. ” Toen brak Jacques, omdat hij besefte dat hij niets te zeggen had. ” Sindsdien heeft Jacques woorden kunnen geven aan zijn relatie.
Dagelijks je denkwijze veranderen
Geconfronteerd met deze situaties, besloot Catherine Gouffau actie te ondernemen. ” Elke keer dat ik bewoners, familieleden of personeel hoorde die vooroordelen uitten of discriminerende taal gebruikten, liet ik het er niet bij zitten ,” legt ze uit. Haar aanpak is gebaseerd op het principe van het integreren van diversiteit in het leven van de instelling, in plaats van het als een apart probleem te behandelen. ” Je moet gewoon een omgeving creëren waarin mensen zich queer-vriendelijk voelen. En dan realiseer je je ineens dat veel mensen in het huis erdoor worden geraakt ,” merkt ze op.
Zijn werk omvat ook het trainen van zorgpersoneel. Het doel is niet om iedereen te overtuigen van een bepaalde visie, maar om de professionele normen te versterken. ” Wanneer iemand zorg nodig heeft, is het verpleeghuis niet de plek om je eigen normen en waarden aan anderen op te leggen. “
Weinig verpleeghuizen staan open voor deze trainingsprogramma’s.
Om deze trainingen te verzorgen, werkt Catherine Gouffau samen met de ” Rainbow Ambassadors “, een vereniging verbonden aan Rainbow House, die opkomt voor de rechten van LGBT+-senioren. Volgens coördinator Hilde de Greef blijft het lastig om de zorginstellingen te mobiliseren: ” Dit jaar hebben we ons gericht op Anderlecht. We hebben e-mails gestuurd naar zo’n vijftien verzorgingstehuizen, maar slechts twee reageerden. Nadat we ze allemaal nogmaals telefonisch hadden benaderd, konden we uiteindelijk trainingen organiseren in drie instellingen. “
Ook binnen de sectorfederaties heeft het onderwerp moeite om prioriteit te krijgen. Thierry Gilson, secretaris-generaal van Femarbel, de brancheorganisatie die meer dan 300 verpleeghuizen in Brussel en Wallonië vertegenwoordigt, erkent het belang van het onderwerp. ” Het is een zeer belangrijk onderwerp. We moeten echter niet vergeten dat het een probleem is dat de overgrote meerderheid van de bewoners niet raakt. ” In verpleeghuizen die al te maken hebben met personeelstekorten en toenemende uitdagingen op het gebied van zorg en ondersteuning, lijken inclusievraagstukken soms ondergeschikt.
Hoewel België tot de pionierslanden behoort op het gebied van LGBT+-rechten, wijzen belangenorganisaties erop dat wetgevende vooruitgang niet altijd voldoende is om vooroordelen uit te bannen. Deze uitdaging bestaat ook achter de deuren van verpleeghuizen.
https://www.rtbf.be/article/les-seniors-lgbt-confrontes-a-l-invisibilite-dans-les-maisons-de-repos-certains-retournent-au-placard-de-peur-de-ne-pas-avoir-les-memes-soins-11735059
In het tijdschrift VISIE van de Christelijke Mutualiteit verscheen een mooi artikel met Bea en Maggy van de RainbowAmbassadors.
https://issuu.com/beweging.net/docs/visie_09_-_07_mei_2026
Klik hieronder op afbeelding voor vergroting.
Artikel op VRT-Nieuws: klik op Lees meer…
Positief na te volgen voorbeeld in een woonzorgcentrum. Geen initiatief van de RainbowAmbassadors maar wel zeer goed!
Valentijnsdag mag dan wel gelijkstaan aan rode rozen en pralines, in de woonzorgcentra van Zorg Leuven staat 14 februari dit jaar in het teken van de regenboogkleuren. Door de pride-vlag te laten wapperen op het feest van de liefde, wil de welzijnsvereniging het taboe op seksuele diversiteit binnen het rusthuis openbreken.
Juli 2025 – S-Plus tijdschrift.
Klik op + teken om afbeelding te vergroten.
LGBTQIA-rechten onder druk!
(Bijdrage voor de website van RBA: (Gerd Raeymaekers, Aaron Van Parijs, Roger Van Loon)
Als u de jongste jaren niet onder een steen of als een kluizenaar hebt geleefd, hebt u het vast al wel gezien of gehoord: LGBTQIA+-rechten staan wereldwijd onder druk. Bovendien neemt in sommige landen de beperking van die rechten nog toe. Dat belangt ook in grote mate de Rainbowsenioren aan: als de ‘trend’ aanhoudt zullen zij wellicht bij de eersten zijn die vanzelf – al of niet gedwongen – terug de kast (moeten) induiken. Men vreest terecht voor discriminatie in zorginstellingen waardoor men mogelijk niet meer aan specifieke zorgbehoeften tegemoet zal komen. Maar naast de Rainbowsenioren kan het ook een enorme inpakt hebben op LGBTQIA jongeren, die te maken kunnen krijgen met verhoogde discriminatie en pesterijen allerhande op school, wat kan leiden tot mentale gezondheidsproblemen zoals depressie en angst. Het gebrek aan wettelijke bescherming kan hun gevoel van veiligheid en acceptatie verminderen.
Het zou te ver voeren om alle landen te vermelden waar momenteel onze rechten worden terug gedraaid of waar men ze nog verder probeert terug te schroeven. Maar toch een overzichtje, beperkt tot Europa en de recentste ontwikkeling in de VS.
Op het Europese continent was Rusland de gangmaker: jaren geleden al werden daar anti-homowetten uitgevaardigd. Jaar na jaar kwamen daar nieuwe beperkende wetten bij. Allemaal zogenaamd ter bescherming van kinderen en minderjarigen. Hongarije, behorend tot de Europese Unie, volgde dat patroon. Daar ging men uiteindelijk zelfs zo ver om de Pride te verbieden. In landen als Bulgarije en Georgië beperken wetten de zichtbaarheid van de Rainbowgemeenschap. Samen met de al genoemde landen namen ook Roemenië en Slowakije maatregelen om het werk van ngo’s (niet-gouvernementele organisaties), en daar behoren dus ook LGBTQIA-organisaties toe, te bemoeilijken. En vergeten we Italië niet waar bij het aantreden van premier Meloni de rechten van de lesbische meemoeder gewoon geschrapt werden.
En laten we vooral ook politieke partijen als het Vlaams Belang en Alternative für Deutschland niet onvermeld. Vlaams Belang mag dan al beweren dat ze het homohuwelijk niet zullen terugdraaien, de partij is wel steeds te vinden bij en deelt de standpunten van de meest homofobe partijen in Europa. Alternative für Deutschland dreigt de grootste partij van Duitsland te worden en werd onlangs tot ‘bewezen extreemrechts’ opgeschaald door de Duitse inlichtingendienst. De partij verspreidt onder meer ook anti-regenboogpropaganda.
En dat is nog lang niet alles. Na de inauguratie van Donald Trump in 2025, was er in de Verenigde Staten een merkbare verschuiving in het politieke landschap. Trump heeft reeds tijdens zijn campagne, en nu ook daadwerkelijk in zijn beleid, steeds uiterst conservatieve standpunten ingenomen. De retoriek en beleidsveranderingen hebben geleid tot een toename van discriminatie en haatmisdrijven tegen LGBTQIA+-personen. Er is een duidelijk gevoel van terugval in de vooruitgang die de afgelopen decennia werd geboekt op het gebied van gelijkheid en acceptatie. De VS onder Trump erkent nog maar 2 genders én positioneert zich als uiterst anti-woke en verbiedt zelfs “te woke” boeken op scholen. Die veranderingen in de VS hebben ook invloed gehad op de internationale houding ten opzichte van LGBTQIA+-rechten. Sommige landen hebben de Amerikaanse beleidswijzigingen als rechtvaardiging gebruikt om hun eigen anti-LGBTQIA+-wetten en -beleid te versterken zoals inderdaad Italië en vooral Hongarije, waar bij wet nu ook slecht 2 genders worden erkend.
Hoewel de hele regenboogfamilie de effecten van het terugschroeven van onze rechten voelt, is er minstens één groep die daar wellicht nog meer onder te lijden heeft, omdat ze gemakkelijker te detecteren valt. Voor de transgendergemeenschap, net als de HIV-gemeenschap een deel van de regenboogfamilie, dreigt ‘psychiatisering’: zij horen thuis in de psychiatrie. Hun medicatie wordt veel duurder, waardoor mensen niet meer kunnen starten of het financieel niet meer kunnen bolwerken. Zo stelt Aaron (Van Parijs) zich de vraag of de jaarlijkse opvolging door endocrinologie betaalbaar en legaal zal blijven en of terugbetaling van de thuisverplegingsdienst blijft bestaan. Aaron wijst er verder op dat mensen die met hoge kosten en een negatief maatschappelijke beeldvorming worden geconfronteerd, daardoor veel stress ondervinden. Die heeft dan weer een negatieve invloed op het maatschappelijk functioneren en het vinden en/of behouden van werk. Ook de ondersteuning door een sociaal netwerk ligt onder vuur: omdat de Roze Huizen minder subsidies ontvangen is de afbouw van de steun ondertussen al een feit. En tot slot: door de transgendergemeenschap te viseren, wordt het risico op een breuk binnen de LGBTIQA+ – gemeenschap groter.
Het komt altijd op hetzelfde neer: verbod op evenementen (Pride), beperken van zichtbaarheid, beperken van genderidentiteit, adoptiebeperkingen, verbod op educatie rond dit thema, strengere controle op uitingen van een andere seksuele geaardheid, minder acceptatie, moeilijkheden voor transgender en intersekse personen, risico op boetes en juridische gevolgen. Door de toegenomen zichtbaarheid zijn het vooral trans personen die het meest onder vuur zijn komen te liggen. Terzelfdertijd hebben de LGBTQIA-gemeenschap én hun bondgenoten stevig gereageerd met protesten, juridische uitdagingen en campagnes om bewustwording te vergroten. Organisaties zoals de Human Rights Campaign en de American Civil Liberties Union spelen zo een cruciale rol in het verdedigen van LGBTQIA-rechten en het bieden van ondersteuning aan degenen die getroffen zijn door de beleidsveranderingen. Een sleutelrol is nu écht wel weggelegd voor Europa, dat nodig moet samenwerken met andere landen en internationale organisaties om de rechten van LGBTQIA+ personen wereldwijd te bevorderen en te beschermen. Dit kan door middel van diplomatieke inspanningen, het uitwerken van gezamenlijke acties, en het ondersteunen van LGBTQ+ activisten en organisaties in alle landen waar de rechten van LGBTQ+ personen onder druk staan.
Niet alleen is verdere waakzaamheid cruciaal, maar vooral ook werken aan een grotere weerbaarheid van, én niet onbelangrijk, een grotere eendracht binnen onze eigen, o zo diverse Rainbowgemeenschap. Om het hoofd te bieden aan een verdere afbouw van onze rechten, is samenhang én samenwerken nu dé absolute prioriteit. Tot slot is het bevorderen van positieve én nauwkeurige representatie van LGBTQIA+ personen in de media van het grootste belang. De media hebben een enorm krachtige invloed op de publieke perceptie en kunnen helpen om zichtbaarheid én acceptatie van LGBTQIA+ personen te vergroten. Door positieve rolmodellen en verhalen te delen, kunnen de media een enorme bijdrage leveren aan een meer inclusieve samenleving.
1 februari 2025: Nieuwjaarsreceptie
“Zoals een van onze sympathisanten het treffend verwoordde: ‘Ik heb dit jaar al veel nieuwjaarsrecepties meegemaakt, maar die van de RainbowAmbassadors blijft toch de meest gemoedelijke en gezellige.’
Voor senioren hoeft het allemaal niet zo druk en lawaaierig te zijn. Een fijne samenkomst met gelijkgezinden uit verschillende provincies volstaat: samen genieten van een hapje en een drankje, gezellig bijpraten, een filmpje meepikken, een stukje taart en dan weer huiswaarts keren.
Dit was het eenvoudige maar hartverwarmende programma van onze eerste activiteit van 2025. Blijf op de hoogte van onze volgende evenementen via de agenda op onze website: www.rainbowambassadors.be. “Daar vind je ook de foto’s van deze activiteit!”
Artikel RainbowAmbassadors in Antwerp Pride Magazine 2024.
Klik op afbeelding voor vergroting.
Klik op de afbeelding (+teken) voor vergroting.
Tijdschift Vlaamse Ouderenraad , oktober 2023.
Artikel verschenen in ‘dichtbij’, magazine voor medewerkers van Broeders van Liefde.
Interview ‘De Nieuwe Hasselaar’
Kazerne Dossin, tijdelijke expo: Homo’s en lesbiennes in nazi-Europa
Het lot van homo’s en lesbiennes tijdens de Tweede Wereldoorlog werd lange tijd miskend. De overgrote meerderheid van de bevolking was niet op de hoogte. De tentoonstelling brengt hun precaire situatie aan het licht in België en buurlanden Duitsland, Frankrijk en Nederland.
Pas sinds enkele tientallen jaren verschijnen belangrijke historische studies die meer inzicht geven in de onderdrukking van homo’s en lesbiennes tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 2001 gaf een toespraak van premier Lionel Jospin in Frankrijk de aanzet voor een officiële erkenning van de deportatie van homo’s en lesbiennes.
Op basis van een waaier aan documenten – de meeste werden in België nooit eerder getoond – gaat deze expo op zoek naar antwoorden. De expo plaatst de vervolging van homoseksuele mannen en vrouwen tijdens het naziregime in een ruim geografisch kader – al staat de toestand in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland centraal – en belicht deze onderdrukking over een langere periode.
Homo’s en lesbiennes kenden uiteenlopende lotsbestemmingen. Sommigen kozen voor een leven in ballingschap, anderen leidden een dubbelleven. In Duitsland werden door het regime bijna 100.000 homoseksuelen geregistreerd, van wie 50.000 een veroordeling opliepen. Tussen 5.000 en 15.000 homoseksuelen belandden in een concentratiekamp, waar het merendeel om het leven kwam. Hun lot verschilde echter aanzienlijk van kamp tot kamp en naargelang de datum van hun opsluiting. Lesbiennes bleven op juridisch vlak buiten schot, behalve in bepaalde regio’s. Zo werden in Oostenrijk een aantal lesbiennes als ‘asocialen’ of ‘communisten’ gedeporteerd.
De tentoonstelling begint met een overzicht van de eerste homobewegingen van eind 19e eeuw tot de jaren 30 en belicht daarna de vervolging van homo’s en lesbiennes, voornamelijk onder het naziregime. Ze schetst een beeld van de onderdrukking in verschillende Europese landen. De expo eindigt met de evolutie die de herdenking en erkenning van slachtoffers doormaakte vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog tot nu.
RainbowAmbassadors bezocht op 19 juni 2023 deze Expo.
VRT: ‘Durf Te Vragen’ over lesbische vrouwen. Siska Schoeters praat met RainbowAmbassadors Maggy en Bea om te praten over hun ervaringen.
Bekijk het filmpje via deze link.
‘Een kleurrijke regenboog van Brusselse ouderen’, artikel in BOp-Magazine – Brussels Ouderenplatform. Klik op de afbeelding voor het ISSUU mazine
(Let op: opening magazine duurt even….)
